Categorie: Jurisprudentie


Europees Hof oordeelt: beginsel van energiesolidariteit is juridisch afdwingbaar beginsel van Unierecht

Europees Hof oordeelt: beginsel van energiesolidariteit is juridisch afdwingbaar beginsel van Unierecht

Op 15 juli jl. heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (het Hof) geoordeeld dat het beginsel van energiesolidariteit, zoals neergelegd in artikel 194 lid 1 van het EU Werkingsverdrag (VWEU) een juridisch afdwingbaar beginsel van Unierecht is. Dat betekent onder meer dat (instanties van) lidstaten, alsook de Europese Commissie, bij het nemen van besluiten die in de kern bijvoorbeeld betrekking hebben op de interne energiemarkt (zoals het geval bij de toepassing van regels over toegang van derden tot gaspijpleidingen) ook rekening moeten houden met de eventuele gevolgen voor de leveringszekerheid voor (andere) lidstaten en/of de Unie. Met de uitspraak geeft het Hof juridische handen en voeten aan het solidariteitsbeginsel op het gebied van energiebeleid. In dit blog bespreken wij de uitspraak van het Hof en de mogelijke gevolgen voor het energiebeleid van de Unie en de lidstaten. (meer…)

Vogelverstorend drijvend zonnepark: niet zonder Wnb-ontheffing

Vogelverstorend drijvend zonnepark: niet zonder Wnb-ontheffing

Drijvende zonneparken zijn in Nederland een relatief nieuwe vorm van het grootschalig opwekken van zonne-energie. Zon op water kan vanwege de natuurlijke koeling van de panelen en de hogere instraling vergeleken met zon boven land een hogere stroomopbrengst opleveren. Het is daarmee een aantrekkelijke optie bij het realiseren van de omvangrijke hernieuwbare energieopgave. Bij het aanleggen van zonneparken op het water dient tegelijkertijd voldoende oog te zijn voor de natuur in dit gebied. Dat deze belangen kunnen conflicteren, laat een uitspraak van 14 juli jl. zien. (meer…)

Klimaatverdrag geen rechtstreekse werking in zaak over bomenkap

Klimaatverdrag geen rechtstreekse werking in zaak over bomenkap

De Verenigde Naties (VN) vormen het belangrijkste orgaan voor internationale samenwerking rondom klimaatbeleid. Onder de verantwoordelijkheid van de VN is in 1994 het Raamverdrag Klimaatverandering (UNFCCC) in werking getreden. Dit verdrag is geratificeerd door bijna 200 landen, waaronder Nederland. Het uiteindelijke doel van het verdrag is de concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer te stabiliseren op zo’n niveau dat er geen gevaarlijke wijzigingen in het klimaatsysteem optreden. Nu het verdrag zelf geen bindende doelstellingen voor de verlaging van de uitstoot van broeikasgassen bevat, is ter verdere uitwerking (onder meer) het Akkoord van Parijs gesloten (het Klimaatverdrag). Op 21 juli jl. bepaalde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) dat de artikelen 2 lid 1 sub b en 5 lid 1 van dit Klimaatverdrag niet dusdanig onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig geformuleerd zijn, dat deze artikelen binnen de Nederlandse rechtsorde door rechters zonder meer als objectief recht kunnen worden toegepast. (meer…)

Nieuwe Europese richtlijn impuls voor verduurzaming gebouwde omgeving

Nieuwe Europese richtlijn impuls voor verduurzaming gebouwde omgeving

Nadat het Europees Parlement en de Europese Raad de Europese Klimaatwet hebben aangenomen, ligt de doelstelling van een klimaatneutrale EU in 2050 vast in wetgeving. De Klimaatwet bevat daarnaast het bindende tussendoel de netto-emissie van broeikasgassen in 2030 met ten minste 55% te reduceren ten opzichte van 1990. Om deze laatste doelstelling te kunnen bewerkstelligen heeft de Europese Commissie op 14 juli jl., als aanvulling op de eerder gesloten Green Deal, het zogenoemde ‘Fit for 55’-pakket geïntroduceerd. Dit pakket bestaat uit een tiental wetsvoorstellen, waaronder de aanscherping van de Europese Richtlijn voor hernieuwbare energie (de Renewable Energy Directive). In 2030 moet 40% van de energie uit hernieuwbare bronnen komen, in plaats van het eerder gestelde 32%. De richtlijn omvat daartoe specifieke streefcijfers voor verschillende sectoren, waaronder industrie en vervoer. Dit blogbericht gaat nader in op de in die richtlijn uitgewerkte plannen voor hernieuwbare energie in de gebouwde omgeving. (meer…)

Energietransitie vs. natuurbescherming. Wat is toereikend onderzoek naar de aanwezigheid van vleermuizen bij isolatiewerkzaamheden?

Energietransitie vs. natuurbescherming. Wat is toereikend onderzoek naar de aanwezigheid van vleermuizen bij isolatiewerkzaamheden?

Een energieneutraal huis is goed voor het klimaat en tegelijkertijd fijn om in te wonen. Veel mensen zetten daarom de eerste stappen met het energieneutraal maken van hun woning. Bijvoorbeeld door de spouwmuur en/of het dak op te vullen met isolatiemateriaal. Echter kan die (na-)isolatie eventueel aanwezige vleermuizen, die van deze plekken immers graag hun rustplaats maken, in sommige gevallen fataal worden. Dat kan worden voorkomen door goed onderzoek te doen naar de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen in een woning. Op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) zijn de in Nederland voorkomende vleermuissoorten beschermd, en is dergelijk onderzoek wettelijk vereist. In een uitspraak van 11 mei jl. oordeelde rechtbank Midden-Nederland in hoeverre de onderzoeksmethode van een bouwbedrijf toereikend was in het licht van de Wnb. (meer…)

Klimaatuitspraak België: scherpe bewoordingen, terughoudend vonnis

Klimaatuitspraak België: scherpe bewoordingen, terughoudend vonnis

Sinds de Nederlandse Urgendazaak, kennen steeds meer Europese landen een eigen klimaatrechtzaak. Op donderdag 17 juni 2021 deed de Brusselse rechtbank uitspraak in de zaak van belangenorganisatie Klimaatzaak en 8422 individuele eisers tegen de Belgische staat, de regio Wallonië, de regio Vlaanderen en de Brusselse hoofdstedelijke regio. Daarnaast was sprake van twee tussenkomende partijen: een ‘groep’ van 82 bomen, en een groep van 50.165 natuurlijke personen. De rechtbank begint haar lijvige uitspraak (84 pagina’s) met een uitgebreid overzicht van klimaatresoluties, akkoorden, verdragen, en de conclusies van het door de Verenigde Naties ingestelde Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Vervolgens bespreekt zij de zeven vorderingen die zijn ingesteld. (meer…)