Alle berichten van: Edward Brans


Aansprakelijkheid Shell voor klimaatverandering. Een ‘carbon major’ geconfronteerd met een reductiebevel

Aansprakelijkheid Shell voor klimaatverandering. Een ‘carbon major’ geconfronteerd met een reductiebevel

Na de Urgenda-uitspraken leek het slechts een kwestie van tijd te zijn alvorens niet alleen overheden, maar ook bedrijven geconfronteerd zouden worden met klimaatzaken waarin zij ter verantwoording worden geroepen voor hun CO2-uitstoot. Op 26 mei 2021 wees de rechtbank Den Haag, in een rechtszaak aangespannen tegen multinational Royal Dutch Shell (RDS) door onder andere Milieudefensie, een belangwekkend vonnis. In dit vonnis legde de rechtbank Shell een reductiebevel op, wat concreet betekent dat Shell alle aan de Shell-groep verbonden CO2-emissies uiterlijk in 2030 met 45% zal moeten hebben verminderd ten opzichte van de CO2-uitstoot in 2019. Een unieke en bijzondere uitspraak, nu er vooralsnog geen enkele andere zaak bekend is waarin een wereldwijd opererend bedrijf – waarbij CO2-emissies vaak plaatsvinden buiten het land waar de procedure aanhangig is gemaakt – een dergelijk reductiebevel opgelegd krijgt. Dit blog is een samenvatting van het artikel ‘Aansprakelijkheid Shell voor klimaatverandering. Een ‘carbon major’ geconfronteerd met een reductiebevel’, door Edward Brans en Martijn Scheltema, gepubliceerd in het tijdschrift Milieu en Recht. (meer…)

Klimaatverdrag geen rechtstreekse werking in zaak over bomenkap

Klimaatverdrag geen rechtstreekse werking in zaak over bomenkap

De Verenigde Naties (VN) vormen het belangrijkste orgaan voor internationale samenwerking rondom klimaatbeleid. Onder de verantwoordelijkheid van de VN is in 1994 het Raamverdrag Klimaatverandering (UNFCCC) in werking getreden. Dit verdrag is geratificeerd door bijna 200 landen, waaronder Nederland. Het uiteindelijke doel van het verdrag is de concentratie aan broeikasgassen in de atmosfeer te stabiliseren op zo’n niveau dat er geen gevaarlijke wijzigingen in het klimaatsysteem optreden. Nu het verdrag zelf geen bindende doelstellingen voor de verlaging van de uitstoot van broeikasgassen bevat, is ter verdere uitwerking (onder meer) het Akkoord van Parijs gesloten (het Klimaatverdrag). Op 21 juli jl. bepaalde de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) dat de artikelen 2 lid 1 sub b en 5 lid 1 van dit Klimaatverdrag niet dusdanig onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig geformuleerd zijn, dat deze artikelen binnen de Nederlandse rechtsorde door rechters zonder meer als objectief recht kunnen worden toegepast. (meer…)

Met wijziging Mijnbouwwet en -besluit naar een nieuw vergunningstelsel voor aardwarmte

Met wijziging Mijnbouwwet en -besluit naar een nieuw vergunningstelsel voor aardwarmte

Hoe dieper je graaft, des te warmer de aarde wordt. Op twee tot drie kilometer diepte bevindt zich grondwater van wel 70 tot 100 graden Celsius. Met de energie van water dieper dan 500 meter wordt aardwarmte gewonnen, dat bijvoorbeeld kan worden ingezet voor de verwarming van woonwijken en voor de glastuinbouw. Aardwarmte, ook wel geothermie genoemd, vormt daarmee een duurzaam alternatief voor aardgas. De verwachting is dan ook dat het gebruik hiervan de komende jaren verder zal toenemen. In het wetsvoorstel tot wijziging van de Mijnbouwwet is een vergunningenstelsel geïntroduceerd dat bij de specifieke kenmerken van aardwarmte aansluit. Dit voorstel is op dit moment in behandeling bij de Tweede Kamer. In een gewijzigd Mijnbouwbesluit dat momenteel ter consultatie voorligt, is het in het wetsvoorstel neergelegde vergunningstelsel verder uitgewerkt. In dit blog gaan wij in op de hoofdlijnen hiervan. (meer…)

Energietransitie vs. natuurbescherming. Wat is toereikend onderzoek naar de aanwezigheid van vleermuizen bij isolatiewerkzaamheden?

Energietransitie vs. natuurbescherming. Wat is toereikend onderzoek naar de aanwezigheid van vleermuizen bij isolatiewerkzaamheden?

Een energieneutraal huis is goed voor het klimaat en tegelijkertijd fijn om in te wonen. Veel mensen zetten daarom de eerste stappen met het energieneutraal maken van hun woning. Bijvoorbeeld door de spouwmuur en/of het dak op te vullen met isolatiemateriaal. Echter kan die (na-)isolatie eventueel aanwezige vleermuizen, die van deze plekken immers graag hun rustplaats maken, in sommige gevallen fataal worden. Dat kan worden voorkomen door goed onderzoek te doen naar de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen in een woning. Op grond van de Wet natuurbescherming (Wnb) zijn de in Nederland voorkomende vleermuissoorten beschermd, en is dergelijk onderzoek wettelijk vereist. In een uitspraak van 11 mei jl. oordeelde rechtbank Midden-Nederland in hoeverre de onderzoeksmethode van een bouwbedrijf toereikend was in het licht van de Wnb. (meer…)

De bestrijding van microplastics. Vooruitgang op nationaal, Europees en mondiaal niveau

De bestrijding van microplastics. Vooruitgang op nationaal, Europees en mondiaal niveau

Textiel, tandpasta, allesreiniger en waspoeder. Allemaal producten die wij (bijna) dagelijks gebruiken, en microplastics kunnen bevatten. Niet alleen worden microplastics soms bewust aan producten toegevoegd, ook kunnen door slijtage van grotere stukken kunststof, zoals synthetische kleding of autobanden, per ongeluk deeltjes ontstaan en in het milieu terecht komen. En niet te vergeten is ook de fragmentatie en degradatie van plastic zwerfafval onder invloed van UV en wrijving een grote veroorzaker van het microplasticsprobleem. De plasticdeeltjes zijn vaak zo klein dat ze niet zichtbaar zijn voor het blote oog, maar kunnen zich wel ophopen in bodem, water, lucht en zelfs in onze voedingsproducten. De mogelijk negatieve (gezondheids)effecten van microplastics maken dat er wereldwijd en op Europees niveau diverse initiatieven zijn genomen om de verspreiding hiervan aan banden te leggen. Ook in Nederland wordt hier sinds 2018, via het beleidsprogramma microplastics, het nodige gedaan. (meer…)