Op 28 november is de 16e tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet gepubliceerd in het Staatsblad. Met ingang van 29 november 2018 wordt hiermee door de facilitering van verschillende duurzame energieprojecten, een verdere impuls gegeven aan de realisering van de energietransitie.

De Crisis- en herstelwet

Op 31 maart 2010 trad de Crisis- en herstelwet (Chw) in werking. Deze wet biedt onder meer de mogelijkheid om af te wijken van voor de realisering van innovatieve en duurzame projecten belemmerende wet- en regelgeving. Op 1 januari 2021 zal de Chw opgaan in de per die datum in werking te treden Omgevingswet.

Bij AMvB, namelijk in het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet (Bu Chw), worden projecten aangewezen waarbij mag worden afgeweken van de in artikel 2.4, eerste lid van de Chw genoemde wetten. Dit betreft de Elektriciteitswet 1998, de Warmtewet, delen van de Waterwet, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, de Wet ammoniak en veehouderij, de Wet bodembescherming, de Wet geluidhinder en veehouderij, de Wet inzake de luchtverontreiniging, het merendeel van de Wet milieubeheer, de Wet ruimtelijke ordening en de Woningwet.

Het Bu Chw wordt steeds gewijzigd en verder aangevuld middels de zogenaamde tranches. Met elke tranche worden nieuwe gebieden of onderdelen toegevoegd aan reeds bestaande projecten (‘experimenten’), of worden geheel nieuwe projecten gefaciliteerd.

Het Besluit van 28 november 2018 (de ‘16e tranche’)

De 16e tranche van het Bu Chw biedt de mogelijkheid om binnen 21 nieuwe gebieden van verschillende gemeenten af te wijken van bestaande wet- en regelgeving. Een groot deel van deze aanvullingen zien op ruimte voor de realisering van woningen. Met de 16e tranche wordt verder de aanleg van zonneparken in Groningen en de elektrificatie van het mijnbouwplatform Ameland Westgat gefaciliteerd. Een impuls dus voor de realisering van de energietransitie!

Zonneparken in Groningen

De Provincie Groningen heeft, mede in het licht van de doelstellingen uit het Energieakkoord, de ambitie om in 2020 300 MW aan zonneparken te realiseren. De ruimtelijke vertaling hiervan komt neer op een oppervlakte van ongeveer 300 hectare. Ten tijde van de voorbereiding van Bu Chw was slechts 10% van deze doelstelling gerealiseerd: hier dient dus nog een grote inhaalslag te worden gemaakt. Anderzijds vreest de provincie voor de weerslag van zonneparken op het landschap en is er momenteel nog wel, maar later wellicht niet meer, veel vrije ruimte beschikbaar op de Groningse bedrijventerreinen. Omdat bovendien wordt verwacht dat de technieken voor efficiënte en duurzame energieopwekking in de komende jaren verder zullen ontwikkelen, worden zonneparken binnen de provincie voornamelijk gezien als een geschikte tijdelijke oplossing.

De 16e tranche staat daarom toe dat in de Provincie Groningen aan gronden een voorlopige bestemming ‘zonnepark’ kan worden toegekend voor de duur van 30 jaar. Dit wijkt af van de maximale termijn van 5 jaar die op grond van de Wet ruimtelijke ordening geldt voor vastgestelde voorlopige bestemmingsplannen, waardoor recht wordt gedaan aan de economische levensduur van zonnecollectoren en zonnepanelen (collectoren voor warmte- en elektriciteitsopwekking). Hiermee wordt een positieve impuls gegeven aan de realisering van zonneparken, zonder dat afstand dient te worden gedaan van de mogelijkheid om de bestemming zonnepark tijdelijk toe te kennen.

Elektrificatie mijnbouwplatform Ameland Westgat

Momenteel wordt de energie die nodig is om het mijnbouwplatform Ameland Westgat te exploiteren opgewekt door een gasturbine die stikstofoxide (NOx) uitstoot. Gebleken is echter dat het ook mogelijk is het mijnbouwplatform te elektrificeren, om zo op het eiland één slim en duurzaam energienetwerk te creëren.

Het mijnbouwplatform voldoet zonder het ombouwen van de gasturbine nog niet aan de per 1 januari 2017 onder artikel 3.10d van het Activiteitenbesluit milieubeheer vastgestelde emissiegrenswaarde voor stikstofoxide. Voor het mijnbouwplatform is het echter financieel onmogelijk om op korte termijn te investeren in zowel de aanpassing van de gasturbine (om wel aan deze emissiegrenswaarde te voldoen), als de uiteindelijke elektrificatie van het platform. Daarom wordt met de 16e tranche onder bepaalde voorwaarden toegestaan af te wijken van de emissiegrenswaarde voor de uitstoot van stikstofoxide (NOx), zodat voldoende aandacht kan uitgaan naar de elektrificatie. Met een volledige elektrificatie kan immers een goede bijdrage worden geleverd aan de landelijke energietransitie. Ook zal elektrificatie resulteren in een sterke afname van de uitstoot van koolstofdioxide (CO2) én stikstofoxide, waardoor de tijdelijke overschrijding van de gestelde emissiegrenswaarde voor stikstofoxide uiteindelijk ook nagenoeg geheel kan worden gecompenseerd.

Afsluiting en vervolg

De 16e tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet geeft bestaansrecht aan een duurzaam project in Ameland Westgat en stimuleert daarnaast de realisering van zonneparken in de Provincie Groningen. Ook deze tranche bewijst maar weer eens het nut dat uitgaat van de Chw: juridische belemmeringen die wetgeving vanwege zijn rigide aard op kan werpen niet in de weg laten staan aan praktische mogelijkheden ter effectuering van de energietransitie. Inmiddels zijn ook de 17e én 18e tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet in voorbereiding.